रेखा थापाको अनुहारमा गगन थापा

एकीकृत नेकपा माओवादीमा प्रवेश गरेकी नायिका रेखा थापा र नेपाली कांग्रेसका केन्द्रीय सदस्य गगन थापाको उमेरमा केही वर्षको फरक छ । गगन राजधानीमा जन्मेका हुन् भने रेखा मोरंगको गाउँमा । गगन नेपालको गणतान्त्रिक आन्दोलनबाट स्थापित नाम हो भने रेखाले गगनकै जति समय नेपाली चलचित्र क्षेत्रमा खर्च गरेर आफूलाई स्थापित गरेकी छन् । एउटै थर, तर लिङ्ग र भूमिकामात्रै फरक गरेका रेखा र गगन वीच भिन्नतामात्रै छैन, एकरुपता पनि छ ।

सिने क्षेत्रको दशक लामो लगानीलाई जोखिममा पारेर राजनीतिको दुर्गन्धमा हाम्फालेपछि रेखालाई आलोचना गर्नेहरु ह्वात्तै बढेका छन् । यता गगन थापा पनि राजनीतिमा खासै नयाँपन र फलता देखाउन नसकी आलोचनाको पात्र बन्न थालेका छन् । निश्चित छ, अब यी दुबै थापाहरुले एकै प्रकारको चुनौती र आलोचनाको सामना गर्नुपर्नेछ ।

गगन थापा

वि.सं ०३३ सालमा काठमाडौंमा जन्मेका गगनलाई लोकतान्त्रिक आन्दोलनले स्थापित गरेको हो । नेपाली कांग्रेसले राजतन्त्रको वकालत गरिरहेका बेला साहसपूर्वक गणतन्त्रको पक्षमा बोल्ने गगनले यही विचारका आधारमा राज्यद्रोहको मुद्दा पनि खेपे । ०६२/०६३ को आन्दोलनपछि समानुपातिकतर्फबाट सभासद बनेपछि गगनको व्यक्तित्व अरु चुलियो । संविधानसभामा खासै राम्रो भूमिका खेल्न नसके पनि गगनले नराम्रो काम अहिलेसम्म गरेका छैनन् ।

त्रिचन्द्र क्याम्पसमा विज्ञान पढ्ने गगनका धेरै साथीहरु यतिबेला अमेरिका र युरोपतिर छन् । उनीचाँहि यही गरीब देशमा बसेर केही गरौं, देशको मुहार फेरौं भन्ने भावना र आवेगमा राजनीतिमा होमिएका हुन् । एउटा युवाले आफूभित्र समाज र देशप्रति केही गर्ने उच्च आवेग नभई यस्तो निर्णय लिन सक्दैन । अझ काठमाडौंको मध्यम वर्गको परिवारमा जन्मिएको युवाले यस्तो चुनौतीपूर्ण बाटोको छनौट गर्नु चानचुने निर्णय होइन । गगनले विदेश जाने वा राम्रो सरकारी सेवामा लाग्ने वा व्यक्तिगत जीवन विलासितापूर्ण बनाउने आम मान्छेहरुको सपनालाई त्यागेकै हुन् । गगन थापाले जुन बाटो रोजेका छन्, यो धेरैले मन नपराएको र फोहोरी राजनीति भनेर घृणा गरिरहेको बाटो हो । गगनजस्ता युवा पुस्ताका मान्छेहरु यसरी राजनीतिमा आकिर्षत नहुने हो भने राजनीतिमा नयाँ पुस्ताको खडेरी पर्ने पक्कापक्की छ । राजनीतिमा गगनजस्ता युवाको प्रवेश राजनीतिकर्मीका खुशीको विषय पक्कै बन्नुपर्ने हो, बनिरहेको होला ।

गगनले चन्दा र कमिसनमा नभई आफ्नै पेशा/व्यवसायबाट राजनीतिमा टिक्ने उद्देश्य राखेर बाख्रापालन, मासु व्यवसाय, कुरिलो खेती इत्यादि गर्ने जुन प्रयत्न गरे, यसबाट उनले राजनीतिक वृत्तमा नयाँ सन्देश प्रवाह गर्न खोजेकै हुन् ।

तर, पछिल्लो समय गगनमा पनि केही सीमाहरु देखिन थालेका छन् । विगतमा राजा र राजतन्त्रको आलोचना गरेरै स्थापित भएका उनले आफ्नो पार्टी र संविधानसभामा खासै उल्लेखनीय करिस्म्याटिक भूमिका खेल्न सकेनन् । अहिले पनि उनी एमाओवादीलाई गाली गर्ने प्रतिक्रियात्मक राजनीतिमा बढ्ता अल्मलिन थालेका हुन् कि भन्ने देखिन थालेको छ । आफ्नै स्वतन्त्र विचारको विकासमा भन्दा पनि अरुबाट प्रभावित हुने क्रम उनमा बढेजस्तो देखिएको छ । सबैपक्षलाई मिलाउने स्टेटम्यासीप भन्दा पनि गुटपरस्त राजनीतितर्फ उन्मुख भएजस्तो देखिन थालेको छ ।

देशका लागि केही गरौं भन्ने आवेग गगनमा असाध्यै बढी छ, तर अब उनले आवेगसँगै विवेक प्रदर्शन गर्ने बेला आइसकेको छ र उनको व्यक्तित्व विकासका लागि अब निणर्ायक बिन्दु भनेकै यही विवेक नै ठहरिने छ । तथापि हामीले के भुल्न हुँदैन भने सिंगै राजनीति र पुराना नेतालाई जनताले तीब्र घृणा गरिरहेका बेला गगन थापाजस्ता युवा नेताहरु अझै पनि राजनीतिमै लागिरहनु भनेको भावी पुस्ताले अझै पनि राजनीतिप्रति थोरै आशा मारिसकेको छैन है भन्ने सन्देश हो । बाँकी चुनौती गगनकै जिम्मामा ।

रेखा थापा

गगनभन्दा एकवर्ष पहिले जन्मेकी नायिका रेखा थापाले चाँहि गगनले जसरी गणतन्त्र र राजनीतिक आन्दोलनमा भूमिका खेलेकी छैनन् । तर, उनीभित्रको आवेग गगनको भन्दा कम देखिएन । गाउँमा हुर्केकी केटीले चलचित्रकर्ममा यो ठाउँसम्म आइपुग्न गगनले भन्दा कम संघर्ष गर्नुपरेको छैन । युवापुस्ताले उनलाई ‘लभ-गुरु’ त्यतिकै मानेका हैनन् होला ।

पछिल्लो समयमा रेखाले श्रीमान छविसंग जुन किसिमको संघर्ष गरिन्, त्यसले उनलाई संघर्षशील र स्वाभिमानी नारीको रुपमा उभ्याएको छ ।श्रीमान्-श्रीमतीवीचको खटपटको विषय के थियो भन्ने कुरा गौण हो, रेखाले आफ्नो स्वतन्त्र छविका लागि जुन बाटो सामातेकी छन्, त्यसलाई अहिलेको युवापुस्ता, व्यक्तिगत स्वतन्त्रतावादी एवं महिला अधिकारवादीले समर्थन नगुर्नपर्ने कारण शायदै होला । पारिवारिक जीवन र प्रेमको सफलता/असफलता मानिसको नितान्त व्यक्तिगत विषय हो ।

पछिल्लो समय रेखाले राजनीतिमा लागेर समाज र देशको सेवा गर्ने गगन थापाको जस्तै सोचाइ बनाएको देखिन्छ, भलै उनको यो निर्णयमा विवेकको भन्दा आवेगको मात्र बढी देखिन्छ । तर यसले रेखा थापाभित्र पनि गगनको भन्दा कम आवेग छैन भन्ने पुष्टि गरेको छ । यद्यपि रेखाभित्रको आवेगले अहिलेसम्म गगन थापाको जसरी राजनीतिको वहावमा हेलिन, बग्न र पाक्न पाएको छैन ।

रेखा थापा राजनीतिमा प्रवेश गर्दा उनलाई गाली गर्नु र निराश पार्नु भनेको राजनीतिमा नयाँ मान्छेका लागि ढोका बन्द गर्नुसरह हो । अर्कै पेशा र क्षेत्रमा लागेर स्थापित भएको व्यक्ति राजनीतिमा प्रवेश गर्दा राजनीतिप्रतिको आकर्षण बढ्छ र यसले गर्दा राजनीतिलाई फोहोरी खेल भन्ने युवापुस्तामा पनि राजनीतिप्रति आकर्षण बढ्न सक्छ । यसले गर्दा राजनीतिमा राम्रा र केही गरौं भन्ने भावना बोकेका मानिसहरुको पनि आगमन हुन सक्छ । त्यसैले जुनसुकै पार्टीको माध्यमबाट भए पनि राजनीतिमा युवा पुस्ताको आकर्षण लोकतन्त्रका लागि सकारात्मक विषय हो ।

गगन थापा एक/डेढ दशक पहिल्यै राजनीतिमा लागे । रेखा थापा धेरै पछिमात्रै यतातिर लागिन् । गगन राजनीतिमा केही गर्न नसकेर छटपटाउने बेला भैसकेको छ, तर रेखा के-के न गरौंला भन्दै उत्साही बनेकी छन् ।

रेखा थापाले कुन पार्टी रोजिन्, त्यो प्रमुख कुरा होइन । गगन थापा कांगेसमा छन् कि कम्युनिष्ट पार्टीमा छन्, त्यो पनि ठूलो विषय होइन । रेखाले पनि गगनले जस्तै राजनीतिको फोहोरमा हात चोपिन्, योचाँहि ठूलो कुरा हो । निकै ठूलो आवेग र पागलपनविना मान्छेले यस्तो जोखिम मोल्दैन । रेखालाई चलचित्र कर्ममा नपुग्दो थिएन । गगन थापालाई पनि जीवनमा नपुग्दो केही थिएन । रेखा थापा र गगन थापाहरु किन अझै राजनीतिमा लाग्दैछन् ? यो चाँहि हाम्रो देश र समाजका लागि निकै महत्वपूर्ण कुरा हो ।

कमसेकम दलका नेताहरुले रेखा थापा राजनीतिमा आउँदा उनलाई व्यंग्य गर्नुको साटो स्वागत गर्नुपर्ने हो कि ? ताकि, बागमतीको फोहोरमा पस्न तयार नायक राजेश हमालहरु पनि राजनीतिको फोहोर बागमतीमा पस्न तयार बनून । र, रेखा थापाहरुका अनुहारमा नयाँ गगन थापाहरु देखिन थालुन् ।

जबसम्म राजनीतिमा नयाँ पुस्ताको आकर्षण देखिँदैन, तबसम्म राजनीतिको बागमती सङ्लो हुन असम्भव छ । रेखा आफैंमा केही होइनन्, तर एउटा मिथकचाँहि अवश्यै हुन् । उनमा राजनीतिको ज्ञान गगनमा जति छैन, तर उनी जोदाहा युवती चाँहि पक्कै हुन् । फोहोर देख्दादेख्दै राजनीतिमा हाम्फाल्ने दुस्साहसी नै हुन् उनी । अधिकांश मानिसहरु डिलमा बसेर फोहोर पार्नेहरुलाई गाली गरिहेका छन् । तर, के वागमतीमा नपसी डिलबाट मात्रै त्यसलाई सफा पार्न सकिन्छ ? अहिले यही प्रश्नमा चर्चित बैंकर्स अनील शाहहरुले पनि बहस गरिरहेका हैनन् र ?

source:onlinekhabar.com